SỔ TAY THUẾ CƠ BẢN CHO CHỦ QUÁN — KHÔNG CẦN HỌC KẾ TOÁN VẪN HIỂU
Nhắc đến thuế, nhiều chủ quán thường có cảm giác:
khó hiểu
rắc rối
sợ làm sai
sợ bị phạt
Vì vậy, không ít người chọn cách:
“Thôi cứ đóng đại cho xong.”
Nhưng vấn đề là:
đóng mà không hiểu thường khiến anh chị tốn nhiều tiền hơn cần thiết.
Thực tế, với mô hình quán ăn hoặc nhà hàng nhỏ và vừa, chỉ cần nắm 4 loại thuế cơ bản là đã đủ để:
kinh doanh đúng luật
tránh rủi ro khi kiểm tra
và quan trọng nhất: không đóng thuế dư oan
1. LỆ PHÍ MÔN BÀI
Khoản phí “đăng ký tồn tại” của doanh nghiệp
Đây là loại phí đơn giản nhất.
Thông thường:
đóng 1 lần mỗi năm
mức phí phụ thuộc vào mô hình kinh doanh
Với hộ kinh doanh (HKD)
Mức đóng sẽ dựa trên:
doanh thu năm
Với công ty/doanh nghiệp
Mức đóng sẽ dựa trên:
vốn điều lệ đăng ký
Điểm đáng chú ý từ năm 2026
Hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh đã được miễn lệ phí môn bài.
Điều đó có nghĩa:
nhiều quán ăn nhỏ dạng HKD sẽ không còn phải đóng khoản phí này nữa.
2. THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG (GTGT/VAT)
Loại thuế gắn trực tiếp với doanh thu bán hàng
Hiểu đơn giản:
đây là khoản thuế nhà nước thu trên giá trị hàng hóa hoặc dịch vụ anh chị bán ra.
Có 2 cách tính thuế phổ biến
Với công ty/doanh nghiệp
Áp dụng phương pháp khấu trừ
Công thức:
Thuế phải nộp = Thuế đầu ra − Thuế đầu vào
Điều này có nghĩa:
nguyên liệu có hóa đơn VAT
chi phí hợp lệ đầy đủ
→ sẽ được khấu trừ thuế.
Đó là lý do hóa đơn đầu vào cực kỳ quan trọng với nhà hàng.
Với hộ kinh doanh
Áp dụng phương pháp trực tiếp
Công thức:
Thuế = Doanh thu × Tỷ lệ %
Ngành ăn uống hiện thường áp dụng:
khoảng 5% GTGT trên doanh thu tính thuế.
Mốc doanh thu cần chú ý
Nếu hộ kinh doanh có:
doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm
→ thường chưa thuộc diện phải nộp thuế GTGT.
Khi vượt mốc này:
bắt đầu phát sinh nghĩa vụ kê khai theo quy định.
3. THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN (TNCN)
Liên quan trực tiếp đến lương nhân viên
Đây là phần nhiều chủ quán bỏ sót nhất.
Trường hợp 1 — Nhân viên full-time
Nếu thu nhập nhân viên vượt mức chịu thuế:
chủ quán có trách nhiệm khấu trừ thuế
và nộp thay trước khi trả lương.
Trường hợp 2 — Nhân viên part-time/thời vụ
Nếu thu nhập chưa tới mức chịu thuế:
nhân viên có thể làm cam kết theo mẫu cơ quan thuế
để tạm thời không bị khấu trừ.
Chủ quán chỉ cần:
lưu lại giấy cam kết đầy đủ.
Sai lầm phổ biến rất nhiều quán đang gặp
trả lương tiền mặt
không bảng lương
không hợp đồng
không giấy xác nhận
Lúc bình thường thì không sao.
Nhưng khi bị kiểm tra:
không có hồ sơ chứng minh
rất dễ gặp rủi ro về thuế và lao động.
4. THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP (TNDN)
Chỉ áp dụng với công ty — không áp dụng cho HKD
Mức phổ biến hiện nay:
20% trên lợi nhuận thực tế.
Điểm cực kỳ quan trọng:
Thuế tính trên lợi nhuận — không phải doanh thu.
Nghĩa là:
chi phí hợp lệ càng nhiều
lợi nhuận chịu thuế càng thấp
số thuế phải đóng càng giảm.
NHỮNG KHOẢN CHI PHÍ THƯỜNG ĐƯỢC TRỪ
Nếu đầy đủ giấy tờ và hóa đơn, các khoản sau thường được tính là chi phí hợp lệ:
Tiền thuê mặt bằng
Nguyên liệu thực phẩm
Lương nhân viên
Điện, nước, gas
Chi phí vận hành quán
Nhưng phải nhớ điều kiện quan trọng nhất
Muốn được tính chi phí hợp lệ thì cần:
hóa đơn
chứng từ
giấy tờ đầy đủ
KHÔNG CÓ HÓA ĐƠN = ĐANG TỰ ĐÓNG THUẾ NHIỀU HƠN
Đây là lỗi cực phổ biến trong ngành ăn uống.
Ví dụ:
Mỗi tháng quán mua:
2 triệu tiền gạo
nhưng không lấy hóa đơn
Một năm:
“mất” khỏi sổ sách 24 triệu chi phí.
Điều đó khiến:
lợi nhuận trên giấy tờ cao hơn thực tế
thuế phải đóng cũng cao hơn.
Nếu áp dụng thuế suất 20% TNDN:
anh chị có thể đang đóng dư gần 5 triệu đồng/năm
Chỉ vì thiếu hóa đơn đầu vào.
Và đó mới chỉ là tiền gạo.
Nếu cộng thêm:
thịt
rau
gia vị
nước uống
vật tư
→ con số thất thoát sẽ lớn hơn rất nhiều.
CHI PHÍ HỢP LỆ BẮT ĐẦU TỪ NHÀ CUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP
Hiểu về thuế chỉ là bước đầu.
Điều quan trọng hơn là:
mọi chi phí đầu vào cần có hóa đơn rõ ràng để dễ kê khai và kiểm soát.
Cơm Lành cung cấp gạo sỉ kèm:
hóa đơn điện tử đầy đủ
chứng từ rõ ràng
giao hàng ổn định cho quán ăn và nhà hàng
Giúp anh chị:
dễ quản lý Food Cost
giảm rủi ro sổ sách
kê khai chi phí thuận tiện hơn
🎁 Tặng ngay 5kg gạo mẫu dùng thử miễn phí trước khi quyết định hợp tác.
NHÀ CUNG CẤP GẠO SỈ CƠM LÀNH
Ổn định từ từng hạt gạo đến từng lợi nhuận của đối tác
📞 Phone/Zalo: 055 995 2121
📩 Email: hotro@comlanh.com